Chủ Nhật, ngày 22 tháng 11 năm 2026

Con học thêm nhiều mà điểm không lên: dấu hiệu cần đổi cách học, không phải tăng giờ học

Vũ Minh Thư · 22/11/2026 06:21 · cập nhật 22/11/2026 06:36 · đọc 3 phút
Con học thêm nhiều mà điểm không lên: dấu hiệu cần đổi cách học, không phải tăng giờ học

Mệt mỏi kéo dài, học vẹt và không biết mình yếu ở đâu là những dấu hiệu cho thấy con cần đổi cách học, từ đọc chép sang tự kiểm tra và ôn tập dàn trải, thay vì tăng thêm giờ học.

Có những tối, đèn bàn trong phòng con vẫn sáng đến khuya, sách vở chất đầy, lịch học thêm kín cả tuần, vậy mà điểm số vẫn đứng yên. Cha mẹ nhìn con mệt mỏi, tự hỏi có phải con chưa cố gắng đủ, rồi lại đăng ký thêm một lớp nữa, thêm một buổi nữa, như thể thời gian học là thứ duy nhất còn thiếu. Nhưng càng tăng giờ, con càng đuối, và điểm số vẫn không nhúc nhích. Lúc ấy, vấn đề có thể không nằm ở số giờ học, mà ở cách học.

Dấu hiệu đầu tiên cần để ý là sự mệt mỏi kéo dài. Một đứa trẻ học nhiều nhưng ngủ không đủ, ăn uống qua loa, ít vận động, sẽ khó mà tiếp thu tốt dù ngồi trước bàn bao lâu. Trí nhớ và khả năng tập trung đều cần được nghỉ ngơi để phục hồi. Khi con bắt đầu than đau đầu, khó ngủ, hay cáu gắt vì những chuyện nhỏ, đó có thể là tín hiệu cơ thể đang báo quá tải. Thêm giờ học vào một cơ thể đã quá tải chỉ khiến con học trong trạng thái chống chọi, chứ không phải trong trạng thái tiếp thu.

Dấu hiệu thứ hai là học vẹt. Con đọc thuộc lòng một định nghĩa, giải đúng một dạng bài quen thuộc, nhưng chỉ cần đề bài đổi cách hỏi là lúng túng. Đó là dấu hiệu kiến thức chưa thực sự trở thành của con, mà mới chỉ nằm ở bề mặt trí nhớ ngắn hạn. Học vẹt có thể giúp con qua được một bài kiểm tra nhỏ, nhưng đến kỳ thi lớn, khi kiến thức phải nối với nhau, những mảnh rời rạc ấy không đủ sức gánh. Cha mẹ có thể nhận ra điều này khi hỏi con giải thích lại bằng lời của mình, và con chỉ lặp lại đúng câu trong sách mà không nói thêm được gì.

Đổi cách học, trước hết, là đổi từ đọc và chép sang tự kiểm tra. Thay vì đọc lại một trang sách nhiều lần, con có thể gấp sách lại và thử nói ra những ý chính, hoặc tự đặt câu hỏi rồi trả lời. Việc tự nhắc lại buộc não phải lục tìm kiến thức, và chính quá trình lục tìm ấy giúp kiến thức bám chắc hơn. Làm bài tập cũng vậy: thay vì làm thật nhiều bài giống nhau, con nên làm ít hơn nhưng sau mỗi bài sai thì dừng lại, tìm ra vì sao sai, và làm lại dạng bài đó sau vài ngày để xem mình còn nhớ cách làm hay không.

Ôn tập dàn trải cũng hiệu quả hơn dồn vào một buổi. Học một khái niệm rồi ôn lại sau một ngày, sau vài ngày, rồi sau một tuần, giúp con nhớ lâu hơn là học dồn cả buổi tối trước hôm kiểm tra. Cha mẹ có thể giúp con bằng cách cùng con lập một lịch ôn ngắn, mỗi ngày một ít, thay vì để con tự xoay xở với một núi bài vở vào cuối tuần. Lịch ấy không cần cầu kỳ, chỉ cần đều đặn và vừa sức, để con còn thời gian nghỉ ngơi và làm những việc mình thích.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Giấc ngủ và thời gian rảnh không phải là phần thưởng sau khi học xong, mà là một phần của việc học. Một đứa trẻ được ngủ đủ giấc sẽ tập trung tốt hơn vào hôm sau, và một buổi chiều được chơi thể thao hay đọc sách mình thích sẽ giúp con quay lại bàn học với đầu óc nhẹ nhàng hơn. Cắt hết thời gian nghỉ để nhét thêm giờ học thêm, về lâu dài, thường làm giảm chứ không làm tăng hiệu quả. Con cần được nghỉ để học, chứ không phải học đến khi không còn sức nghỉ.

Cuối cùng, hãy trò chuyện với con và với thầy cô, thay vì tự quyết định tăng giờ học. Hỏi con môn nào khó nhất, phần nào mơ hồ nhất, và con muốn được giúp bằng cách nào. Những câu trả lời ấy thường chỉ ra hướng đi cụ thể hơn nhiều so với việc đăng ký thêm một lớp chung chung. Khi cách học đổi đúng chỗ, điểm số có thể không lên ngay, nhưng con sẽ học nhẹ hơn, hiểu sâu hơn và bền hơn.

Vũ Minh Thư
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.