Thứ Năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026

Dạy con đọc sách từ nhỏ: bắt đầu bằng 10 phút mỗi tối, không cần ép

Vũ Minh Thư · 19/11/2026 06:47 · cập nhật 19/11/2026 06:57 · đọc 3 phút
Dạy con đọc sách từ nhỏ: bắt đầu bằng 10 phút mỗi tối, không cần ép

Nhiều cha mẹ mua cả kệ sách cho con rồi thất vọng vì con không chịu đọc. Vấn đề thường không nằm ở sách, mà ở cách bắt đầu: đọc cùng con, đều đặn và vui vẻ.

Chị Lan ở Hà Nội mua cho con trai 5 tuổi một kệ sách tranh đầy ắp, từ truyện cổ tích đến sách khoa học cho trẻ em. Ba tháng sau, kệ sách vẫn gần như nguyên vẹn, còn cậu bé thì chỉ thích xem điện thoại của mẹ. Chị kể chuyện này trong một nhóm phụ huynh và nhận được hàng chục bình luận đồng cảm: nhà nào cũng có một kệ sách như vậy.

Vấn đề không phải là trẻ con bây giờ không thích đọc. Vấn đề là nhiều cha mẹ bắt đầu sai cách: mua sách trước, rồi mới nghĩ đến việc làm sao cho con đọc. Trong khi thứ tự đúng phải ngược lại, bắt đầu từ thói quen, rồi sách sẽ tự tìm đến tay con.

Mười phút đọc cùng nhau mỗi tối

Cách bắt đầu đơn giản nhất là đọc cùng con mười phút mỗi tối, trước giờ đi ngủ. Không cần sách hay, không cần sách đắt tiền, chỉ cần một cuốn truyện tranh mà chính cha mẹ cũng thấy thú vị. Đọc chậm, chỉ vào hình, hỏi con “con thấy bạn này đang làm gì”, để con đoán xem trang sau sẽ xảy ra chuyện gì.

Mười phút nghe có vẻ ít, nhưng đều đặn mỗi tối thì một năm là hơn sáu mươi giờ đọc cùng nhau. Quan trọng hơn, con sẽ gắn việc đọc sách với cảm giác ấm áp, được cha mẹ ôm trong lòng và kể chuyện. Cảm giác đó mới là thứ khiến đứa trẻ tự tìm đến sách sau này, chứ không phải lời nhắc “con đi đọc sách đi”.

Nhiều cha mẹ mắc lỗi biến giờ đọc sách thành giờ học. Vừa đọc vừa hỏi “con nhớ từ này không”, “bài học ở đây là gì”, khiến đứa trẻ thấy đọc sách cũng áp lực như làm bài tập. Truyện tranh cứ để là truyện tranh. Bài học, nếu có, sẽ tự ngấm qua câu chuyện, không cần người lớn phải chỉ ra.

Để sách ở chỗ con với tới được

Một thay đổi nhỏ mà hiệu quả là đặt sách ở nơi con dễ lấy, không phải trên kệ cao hay trong tủ kính. Một giỏ sách nhỏ ở góc phòng khách, vài cuốn trong phòng ngủ, một hai cuốn trong xe ô tô. Khi sách ở trong tầm tay, trẻ sẽ lật giở lúc rảnh rỗi, lúc chờ cơm, lúc ngồi xe. Không phải lần nào cũng đọc hết một cuốn, nhưng mỗi lần chạm vào sách là một lần quen thêm.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Cha mẹ cũng nên cho con tự chọn sách. Ở nhà sách hay thư viện, cứ để con cầm cuốn nào mình thích, dù đó là truyện tranh siêu nhân hay sách về khủng long mà cha mẹ thấy “không bổ ích”. Đứa trẻ được tự chọn sẽ đọc say mê hơn nhiều so với đứa trẻ bị đưa cho cuốn sách mà người lớn cho là tốt. Gu đọc sẽ được điều chỉnh dần theo thời gian, không cần vội.

Cha mẹ đọc thì con mới đọc

Điều khó nhất, và cũng quan trọng nhất, là chính cha mẹ phải đọc. Một đứa trẻ thấy bố mẹ mỗi tối đều cầm điện thoại lướt mạng sẽ rất khó tin rằng đọc sách là việc thú vị. Ngược lại, nhà nào có bố mẹ hay đọc sách, con cái thường tự tìm đến sách mà không cần ai nhắc.

Không cần phải đọc sách gì cao siêu trước mặt con. Đọc báo, đọc truyện, đọc sách nấu ăn, sách làm vườn, đều được. Quan trọng là con thấy người lớn trong nhà coi việc đọc là một phần bình thường của cuộc sống, chứ không phải một nhiệm vụ.

Dạy con đọc sách, suy cho cùng, không phải là một dự án có thời hạn. Đó là việc gieo một thói quen nhỏ, đều đặn, trong nhiều năm. Mười phút mỗi tối hôm nay có thể chưa thấy kết quả gì, nhưng mười năm sau, khi đứa trẻ ấy tự tìm đến thư viện hay say sưa đọc một cuốn sách dày, cha mẹ sẽ hiểu mười phút đó đáng giá đến mức nào.

Vũ Minh Thư
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.