Điện giảm 2%, thuế xăng về 0%: túi tiền gia đình được đỡ bao nhiêu?

Từ ngày 1/11/2026, hai chính sách liên quan trực tiếp đến túi tiền của mọi gia đình cùng có hiệu lực: giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, đồng thời thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%. Với người dân, đây là tin vui trong bối cảnh giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu vẫn ở mức cao. Nhưng câu hỏi được nhiều người đặt ra là: gia đình mình thực sự tiết kiệm được bao nhiêu, và hai chính sách này có đủ sức kéo mặt bằng giá xuống hay không?

Trao đổi với VietnamFinance, PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, cho rằng hiệu quả của hai chính sách không chỉ nằm ở khoản tiền điện, tiền xăng mà mỗi gia đình tiết kiệm được, mà còn ở tác động lan tỏa đến chi phí sản xuất, vận chuyển và mặt bằng giá hàng hóa. Nói cách khác, phần tiền tiết kiệm trực tiếp có thể chưa lớn, nhưng ý nghĩa của chính sách nằm ở chỗ nó chạm đến những chi phí nền tảng của cả nền kinh tế.

Mỗi gia đình tiết kiệm được bao nhiêu?

Nếu chỉ xét riêng khoản tiền điện giảm hằng tháng, mức hỗ trợ đối với mỗi hộ gia đình có thể chưa lớn. Nhưng cần nhìn chính sách trong tổng thể chi tiêu của người lao động, bởi nhiều khoản tiết kiệm nhỏ cộng lại vẫn có ý nghĩa, nhất là với những người có thu nhập hạn chế.

Chẳng hạn, một gia đình trước đây trả khoảng 500.000 đồng tiền điện mỗi tháng. Nếu mức giảm 2% được áp dụng tương ứng và lượng điện tiêu thụ không thay đổi, gia đình đó sẽ tiết kiệm khoảng 10.000 đồng. Đáng chú ý hơn là tác động từ giá xăng. Theo thông báo điều hành áp dụng từ 0 giờ ngày 1/11/2026, giá xăng E5RON92 giảm 1.804 đồng/lít, còn E10RON95-III giảm 1.575 đồng/lít. Như vậy, một người sử dụng 20 lít xăng mỗi tháng có thể tiết kiệm trực tiếp khoảng 31.500-36.080 đồng so với mức giá trước điều chỉnh, nếu giá bán và lượng tiêu thụ duy trì như giả định.

Cộng hai khoản, một gia đình trong ví dụ trên có thể tiết kiệm khoảng 40.000-46.000 đồng mỗi tháng. Đây không phải số tiền lớn, nhưng là khoản giảm chi tiêu thực tế. Quan trọng hơn, khi chi phí năng lượng giảm, chi phí vận chuyển, sản xuất và phân phối hàng hóa cũng có điều kiện được tiết giảm, qua đó góp phần kiềm chế giá các mặt hàng thiết yếu.

Cần phân biệt hai khía cạnh. Những hộ sử dụng nhiều điện, xăng có thể được hưởng mức tiết kiệm lớn hơn về giá trị tuyệt đối. Nhưng với người thu nhập thấp, mỗi khoản tiết kiệm lại có ý nghĩa lớn hơn xét trên khả năng chi trả. Theo PGS.TS Ngô Trí Long, những nhóm cần được quan tâm đặc biệt là công nhân phải thuê nhà, người lao động đi lại xa, hộ thu nhập thấp, người nghỉ hưu có thu nhập hạn chế và các gia đình đông người phụ thuộc.

Doanh nghiệp được đỡ chi phí đầu vào

Đối với những ngành sử dụng nhiều điện như thép, xi măng, dệt may, chế biến thực phẩm, kho lạnh và sản xuất công nghiệp, việc giảm giá điện trực tiếp giúp doanh nghiệp tiết kiệm một phần chi phí sản xuất. Chẳng hạn, một doanh nghiệp có hóa đơn tiền điện khoảng 1 tỷ đồng mỗi tháng, nếu lượng điện tiêu thụ và cơ cấu tính giá không thay đổi, mức giảm 2% có thể giúp tiết kiệm khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng. Trên quy mô hàng nghìn doanh nghiệp, nguồn lực tiết kiệm được là đáng kể.

Tác động đến lạm phát và sức mua

CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%; riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Do đó, giảm giá điện và giảm thuế xăng có thể tác động đến lạm phát qua hai kênh. Thứ nhất là kênh trực tiếp: khi giá điện sinh hoạt và giá xăng giảm, mức giá của những nhóm hàng tương ứng trong rổ CPI có thể được kéo xuống. Theo thông tin EVN dẫn đánh giá của Cục Thống kê, riêng việc giảm giá điện 2% từ tháng ¹¹⁄₂₀₂₆ được ước tính có thể làm CPI giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Nguồn tin: VietnamFinance