Nội dung chính
Thỏa thuận truyền tải điện xuyên biên giới ASEAN giai đoạn 2 đã mở ra khả năng giao dịch lên tới 200 MW điện tái tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa Lưới điện ASEAN.
Bối cảnh ký kết thỏa thuận
Vào ngày 14/1, ba tập đoàn điện lực khu vực Đông Nam Á – Tập đoàn Điện lực Lào (EDL), Cơ quan Phát điện Thái Lan (EGAT) và Tập đoàn Điện lực Quốc gia Malaysia (TNB) – đã ký Thỏa thuận truyền tải điện xuyên biên giới (EWA) giai đoạn 2 trong khuôn khổ Dự án hội nhập điện lực Lào‑Thái Lan‑Malaysia‑Singapore (LTMS‑PIP 2.0).
Các bên tham gia
- EDL (Lào) – nhà cung cấp điện tái tạo chủ lực.
- EGAT (Thái Lan) – quản lý lưới điện trung tâm khu vực.
- TNB (Malaysia) – chủ sở hữu hạ tầng truyền tải và đối tác cung cấp điện cho Singapore.
Chi tiết thỏa thuận và tiềm năng năng lượng
Theo thông tin từ EGAT, thỏa thuận cho phép truyền tải tối đa 100 MW điện tái tạo từ Lào sang Singapore qua lưới điện của Thái Lan và Malaysia. Khi tính cả nguồn điện bổ sung do Malaysia cung cấp, tổng công suất giao dịch trong khuôn khổ LTMS‑PIP 2.0 được nâng lên 200 MW, với thời hạn hai năm.
Cơ chế truyền tải thuê ngoài – nền tảng thị trường điện ASEAN
EDL sẽ trả phí truyền tải cho TNB, cho phép điện năng sản xuất tại Lào di chuyển qua lưới của Thái Lan và Malaysia tới Singapore. Cơ chế này không chỉ giảm chi phí đầu tư hạ tầng mới mà còn tạo tiền đề cho một thị trường điện đa phương, nơi các quốc gia chia sẻ tài nguyên thay vì giao dịch song phương.
Lợi ích chiến lược
- An ninh năng lượng khu vực: Chia sẻ nguồn điện tái tạo giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch.
- Thúc đẩy chuyển dịch năng lượng: Tăng tỷ lệ điện sạch trong lưới ASEAN, hỗ trợ mục tiêu phát thải thấp.
- Khai thác tiềm năng thương mại điện: Mở rộng quy mô giao dịch lên 200 MW, tạo nguồn thu cho các doanh nghiệp điện lực.
Ý kiến của các nhà lãnh đạo
Ông Souksavart Sosouphanh, Phó Tổng giám đốc EDL, nhấn mạnh: “Lào tự hào là quốc gia tiên phong cung cấp năng lượng sạch cho toàn ASEAN, góp phần hiện thực hoá Lưới điện ASEAN.”
Ông Narin Phoawanich, Thống đốc EGAT, đánh giá thỏa thuận là “bước tiến chiến lược” trong việc hiện thực hoá tầm nhìn Lưới điện ASEAN, đồng thời nâng cao an ninh năng lượng khu vực.
Ông Megat Jalaluddin Megat Hassan, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc TNB, khẳng định: “Thỏa thuận này phản ánh cơ chế quản trị đa phương và sẽ thúc đẩy mạnh mẽ thương mại điện xuyên biên giới, đồng thời dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng trong khu vực.”
Triển vọng tương lai
Dự án LTMS‑PIP được xem là mô hình thí điểm cho sáng kiến Lưới điện ASEAN (APG), dự định kết nối hệ thống điện của 10 quốc gia thành viên. Khi khung pháp lý và kỹ thuật của giai đoạn 2 được hoàn thiện, dòng điện tái tạo từ Lào sẽ có thể lưu thông ổn định và an toàn qua Thái Lan, Malaysia tới Singapore – đặt nền móng cho một thị trường điện ASEAN bền vững.
Ngọc Linh