Chè Đông sao suốt – Hương vị ấm áp giữa bão giá lạnh

Khi nhiệt độ giảm xuống dưới 10 °C, người ta khao khát một hơi ấm nồng nàn và hương thơm thanh khiết. Đó chính là lúc những người sành trà hướng tới chè Đông sao suốt – “lộc trời” của vùng Thái Nguyên.

Quá trình “ngủ đông” kéo dài 60 ngày

Trong khi chè thời vụ chỉ cần 35‑37 ngày để chín, chè Đông phải chịu lạnh tới hai tháng để tích lũy chất dinh dưỡng. Cây chè co lại, phát triển chậm và “thu thập” tinh túy từ đất đai, giống như rượu vang cần thời gian ủ men trong hầm tối. Kết quả là búp chè mang hương thơm sâu lắng, vị ngọt hậu kéo dài và giá trị thị trường gấp vài lần chè thời vụ.

Phương pháp sao suốt thủ công bằng chảo gang

Phương pháp “sao suốt” không phải dành cho người vội. Ở HTX An Vân Trà, Làng Đảng, La Bằng, nghệ nhân dùng chảo gang dày giữ nhiệt, lửa phải được duy trì đồng đều trong hơn 3 tiếng đồng hồ. Hai bàn tay trần của họ vừa là công cụ vừa là “cảm biến” nhiệt độ, quyết định thời điểm tăng lửa để diệt men, hạ nhiệt để tránh cháy, và cuối cùng là giai đoạn “lấy hương”.

Bí quyết kiểm soát nhiệt

Lửa phải “đều, không bùng” và than phải được đượm để truyền nhiệt từ trong ra ngoài, giúp búp chè chín thấu mà không bị xém.

Giá trị kinh tế và du lịch

Vụ chè Đông có giá trị gấp nhiều lần chè thời vụ, trở thành nguồn thu chính giúp nông dân Thái Nguyên thoát nghèo. Nhờ sự độc đáo, HTX An Vân Trà đã biến quy trình sao suốt thành trải nghiệm du lịch nông nghiệp: du khách tự hái, tự sao chè, rồi tự pha trà nóng hổi.

Chị Đào Thị Nhu, du khách từ Bình Dương, chia sẻ: “Thưởng trà Thái Nguyên không chỉ say vì hương vị mà còn vì câu chuyện đằng sau những giọt mồ hôi.”

Hương vị ký ức trong từng ngụm trà

Màu xanh ánh vàng của chè Đông, mùi hương cốm hòa lẫn khói than và “hương lửa” của chảo gang, tạo nên cảm giác ấm áp giữa mùa đông. Vị chát nhẹ đầu, rồi ngọt hậu kéo dài, “tiền chát hậu ngọt” đặc trưng của trà Thái Nguyên, nhưng ở chè Đông, hương vị sâu hơn, đậm đà hơn và có thể pha nhiều lần.

Giữa xu hướng công nghiệp hoá, những người nông dân Thái Nguyên vẫn bảo tồn phương pháp sao suốt – một di sản văn hoá, là niềm tự hào của xứ Trà.

Kim Tuyến