Chi phí cát-xê ngày càng tăng của các ngôi sao điện ảnh đang gây tranh cãi dữ dội trong ngành phim Hàn Quốc. Khi ngân sách dành cho thù lao diễn viên chiếm gần một phần tư tổng chi phí, nhưng doanh thu phòng vé lại giảm sút, câu hỏi về tính bền vững của mô hình sản xuất đang trở nên cấp bách.

Chi phí sản xuất và tỉ lệ cát-xê trong năm 2024

Theo báo cáo “Phân tích hiệu quả sinh lời của phim Hàn Quốc năm 2024” của Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC), chi phí sản xuất ròng trung bình của một bộ phim thương mại ra rạp trong năm qua đạt khoảng 9,5 tỷ won (≈6,56 triệu USD). Trong đó, tiền lương chiếm 43% – tức khoảng 4,13 tỷ won – và thù lao diễn viên riêng lẻ chiếm 1,8 tỷ won (≈1,24 triệu USD).

Như vậy, gần một nửa ngân sách của mỗi dự án được dùng để trả lương, khiến chi phí nhân công trở thành gánh nặng lớn nhất so với thiết bị, hậu kỳ hay vận hành trường quay.

Cát-xê diễn viên duy trì mức cao

Dữ liệu KOFIC cho thấy tỷ lệ thù lao diễn viên trên tổng chi phí sản xuất ổn định ở mức 18‑19% trong những năm gần đây: 20% (2019), 19% (2020), 16% (2021), 19% (2022), 18% (2023) và 18% (2024). Sau giai đoạn suy giảm ngắn hạn do dịch bệnh, mức cát-xê đã phục hồi và duy trì, phản ánh chiến lược “đánh bóng tên tuổi” bằng cách mời các ngôi sao hạng A để thu hút khán giả.

Chiến lược dựa vào ngôi sao có thể tăng cơ hội thành công trong môi trường cạnh tranh, nhưng đồng thời làm tăng rủi ro tài chính nếu bộ phim không đáp ứng doanh thu dự kiến. Một nhà sản xuất chia sẻ: “Giá trị của các ngôi sao đã bị ‘đóng khung’ như giá thị trường; giảm thù lao sẽ khiến việc mời diễn viên hàng đầu trở nên khó khăn, và không ai muốn phá vỡ mặt bằng chung.”

Doanh thu phòng vé vs. nguồn thu OTT: Áp lực tài chính ngày càng lớn

Theo KOFIC, trong tổng doanh thu của 37 phim thương mại Hàn Quốc ra rạp năm 2024, doanh thu phòng vé chiếm 68%, trong khi doanh thu từ các nền tảng OTT chỉ đạt 3%, giảm mạnh so với thời kỳ dịch bệnh. Giá vé trung bình có xu hướng giảm và lượng khán giả chưa phục hồi hoàn toàn, khiến khả năng sinh lời của phim thương mại suy yếu.

Nhà phê bình Lee Ji Hye (Etoday) nhận định: “Ngành phim vẫn bám vào tư duy an toàn bằng cách dựa vào ngôi sao, nhưng cách làm đó không còn an toàn nữa. Không có gì đảm bảo rằng chỉ cần có sao lớn là sẽ vượt qua điểm hòa vốn.”

Theo bà, giảm cát-xê không phải là giải pháp thực tế. “Thù lao là hệ quả chứ không phải nguyên nhân. Vấn đề nằm ở mô hình sản xuất và phân bổ ngân sách. Cần thiết kế lại cách lập dự toán, mô hình chia lợi nhuận và tiêu chí xác định quy mô dự án.”

Giải pháp tiềm năng cho ngành điện ảnh Hàn Quốc

Chuyên gia ngành công nghiệp đề xuất đa dạng hoá chiến lược sản xuất: đầu tư mạnh vào kịch bản, đạo diễn trẻ và gương mặt mới, đồng thời mở rộng nguồn thu từ thị trường quốc tế và nền tảng số. Việc cân bằng ngân sách giữa cát-xê và các hạng mục sáng tạo có thể giảm phụ thuộc vào phòng vé nội địa và tạo ra mô hình bền vững hơn.

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và áp lực lợi nhuận, các nhà đầu tư vẫn ưu tiên “cái tên bảo chứng phòng vé”. Tuy nhiên, nếu không thay đổi thói quen sản xuất đã ăn sâu trong nhiều năm, ngành phim Hàn Quốc có thể sẽ tiếp tục đối mặt với mức lỗ ngày càng cao.

Bạn nghĩ sao về việc cân bằng giữa cát-xê và doanh thu? Hãy chia sẻ quan điểm của mình trong phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những phân tích sâu về ngành điện ảnh.