Park Chan-wook và hành trình đưa điện ảnh Hàn Quốc lên bản đồ thế giới

Với hơn hai thập kỷ sáng tạo, Park Chan-wook đã biến “cảm giác rùng rợn” thành thương hiệu toàn cầu cho điện ảnh Hàn Quốc.

Làn sóng Hallyu và những vết nứt âm thầm

Trong hơn 20 năm, Park Chan-wook là một trong những tên tuổi tiêu biểu đưa điện ảnh Hàn Quốc vươn ra thế giới. Từ Oldboy đến những tác phẩm gần đây, ông xây dựng một phong cách “gai góc, dữ dội nhưng sâu sắc”, phản ánh những bất ổn tiềm ẩn của xã hội hiện đại.

Ngay cả khi Hàn Quốc được mệnh danh là “cường quốc văn hóa”, Park không hài lòng với thành tựu bề ngoài. Ông cảnh báo rằng nền công nghiệp truyền thống đang bị suy giảm, đặc biệt là trong bối cảnh cắt giảm nhân sự, ngay cả ở tầng lớp trung niên.

No Other Choice: Ẩn dụ về chủ nghĩa tư bản hiện đại

Bộ phim No Other Choice không phải là một bức tranh hiện thực về Hàn Quốc năm 2025, mà là một ẩn dụ lạnh lẽo về cuộc cạnh tranh sinh tồn trong nền kinh tế toàn cầu. Bối cảnh nhà máy sản xuất giấy – ngành công nghiệp tưởng như “tẻ nhạt” – được dùng để phơi bày một thế giới “không còn lựa chọn nào khác”.

Nhân vật trung tâm Man‑su (Lee Byung‑hun) đại diện cho tầng lớp trung lưu ổn định: công việc tốt, gia đình êm ái, ngôi nhà mơ ước. Một quyết định tái cơ cấu khiến anh bị sa thải bởi các ông chủ người Mỹ, và anh rơi vào vòng xoáy tuyệt vọng, dẫn tới kế hoạch tiêu diệt những đồng nghiệp cùng hoàn cảnh.

Điểm nhấn của Park Chan-wook chính là sự trớ trêu: thay vì chống lại “kẻ thù” trực tiếp, Man‑su tiêu diệt những người đồng cảnh ngộ, phản ánh logic tàn khốc của chủ nghĩa tư bản khi con người không còn cách nào khác ngoài việc hủy diệt lẫn nhau.

AI – Nỗi lo mới của điện ảnh Hàn Quốc

Khác với các quan điểm lạc quan về AI, Park Chan-wook xem công nghệ này như một “bóng ma” đang lấn át toàn bộ quy trình sản xuất. Ông lo ngại AI sẽ không chỉ thay thế công cụ làm phim mà còn trở thành lựa chọn kinh tế “hợp lý” cho các hãng, khiến các nhà sáng tạo bị loại bỏ.

Theo Park, khi AI trở thành tiêu chuẩn, việc từ chối sẽ đồng nghĩa với việc “không còn lựa chọn nào khác” – một trạng thái khiến con người mất đi quyền kiểm soát và giá trị sáng tạo.

Sự bền bỉ của một “quái kiệt”

Trong suốt hơn 20 năm, Park Chan-wook đã duy trì vị thế hàng đầu cùng đồng nghiệp Bong Joon‑ho. Các tác phẩm như Oldboy (Grand Prix Cannes 2004) đã giới thiệu một “thương hiệu” điện ảnh mới: rùng rợn, vặn xoắn nhưng kỹ thuật xuất sắc.

Ông cũng đã phá vỡ nhãn mác “Asia Extreme” bằng các dự án quốc tế như The Little Drummer Girl và The Sympathizer, hợp tác với Robert Downey Jr. và Nicole Kidman.

Park và Bong Joon‑ho còn hợp tác sản xuất Snowpiercer (2013), chia sẻ một quan điểm hoài nghi về mô hình kinh tế và chủ nghĩa tư bản. Không có “Giấc mơ Mỹ” ở Hàn Quốc, họ luôn đặt câu hỏi về giá trị con người trong một xã hội bị thuật toán chi phối.

Nhìn về phía trước

Park Chan-wook cho biết hai dự án sắp tới sẽ được tài trợ bởi các công ty Mỹ, bao gồm một bộ phim khoa học viễn tưởng và một tác phẩm viễn Tây “đậm chất bạo lực”. Dù ngôn ngữ hay địa điểm thay đổi, ông vẫn kiên định theo đuổi những câu chuyện “đồ họa và gai góc”.

Trong thời đại thuật toán và AI ngày càng chi phối, điện ảnh của Park Chan-wook như một lời nhắc nhở về sự mong manh và bản năng của con người. Chính sự châm biếm và cái nhìn sâu sắc vào nỗi đau nhân sinh đã giúp tác phẩm của ông vẫn đứng vững trước làn sóng công nghệ.

Nhật Hạ