Năm 2026 sẽ chứng kiến bốn tàu đổ bộ tư nhân của Mỹ hạ cánh trên Mặt Trăng, mở ra kỷ nguyên mới cho khai thác và nghiên cứu không gian.

Blue Moon Mark 1 – Bước đệm của Blue Origin

Blue Moon Mark 1 (MK1) của Blue Origin sẽ được phóng bằng tên lửa New Glenn từ Cape Canaveral vào đầu năm 2026. Nhiệm vụ hạ cánh gần hố trũng Shackleton ở cực nam Mặt Trăng, đồng thời thực hiện các thí nghiệm về khí thải và tương tác với bề mặt.

Với chiều cao khoảng 8 m và khả năng chở tới 3.000 kg hàng hóa, MK1 là tàu đổ bộ thương mại lớn nhất từng được chế tạo. Tàu sẽ mang thiết bị SCALPSS của NASA để ghi lại hình ảnh và dữ liệu khí động học trong quá trình hạ cánh, cung cấp thông tin quan trọng cho chương trình Hệ thống Hạ cánh Con người (HLS) của NASA.

Blue Ghost M2 – Đột phá của Firefly Aerospace

Blue Ghost M2 là phiên bản nâng cấp của tàu đổ bộ đầu tiên của Firefly Aerospace, vốn đã hạ cánh thành công vào tháng 3 năm 2023. Lần này, tàu sẽ được phóng bằng Falcon 9 của SpaceX trong quý II/2026, theo chương trình Dịch vụ Vận chuyển Hàng hóa Thương mại lên Mặt Trăng (CLPS) của NASA.

M2 hướng tới hạ cánh ở phía xa của Mặt Trăng – khu vực chưa được quan sát trực tiếp từ Trái Đất – một thành tựu trước đây chỉ có Trung Quốc đạt được. Tàu sẽ chở robot Rashid Rover 2 của UAE, bộ thu năng lượng không dây Volta Space và các thiết bị thí nghiệm khác. Đồng thời, tàu quỹ đạo Elytra sẽ đóng vai trò trạm chuyển tiếp liên lạc trong 10 ngày hoạt động, giải quyết vấn đề mất tín hiệu ở phía xa.

IM‑3 – Sứ mệnh của Intuitive Machines

Intuitive Machines dự kiến phóng tàu NOVA‑C mang nhiệm vụ IM‑3 bằng Falcon 9 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào nửa cuối năm 2026. Đích hạ cánh là vùng Reiner Gamma ở phía gần của Mặt Trăng, nơi có một vòng xoáy từ trường địa phương chưa được giải thích.

IM‑3 sẽ mang theo một loạt thiết bị khoa học: từ kế, cảm biến plasma và các công cụ đo lường khác, tất cả đều thuộc chương trình CLPS. Đây là chuyến đổ bộ thứ ba của Intuitive Machines sau IM‑1 Odysseus (2024) và IM‑2 Athena (2025), hai sứ mệnh trước đã gặp sự cố nghiêng sau hạ cánh.

Griffin‑1 – Hành trình mới của Astrobotic

Astrobotic đang chuẩn bị phóng Griffin‑1 bằng Falcon Heavy của SpaceX vào tháng 7/2026, nhắm tới cực nam Mặt Trăng. Sau thất bại của tàu Peregrine năm 2024, Griffin‑1 được thiết kế lại để tăng độ tin cậy và tải trọng.

Ban đầu Griffin‑1 dự kiến chở robot VIPER của NASA, nhưng robot này đã được chuyển sang nhiệm vụ khác. Thay vào đó, tàu sẽ mang robot thám hiểm bốn bánh FLIP (450 kg) của Astrolab và một CubeRover nhỏ của Astrobotic, cùng với một số hàng hóa thương mại. Đây là một ví dụ điển hình cho việc tích hợp nghiên cứu khoa học và thương mại trong các sứ mệnh tư nhân.

Những sứ mệnh này không chỉ thử nghiệm công nghệ hạ cánh và vận chuyển, mà còn tạo nền tảng cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng lâu dài trên Mặt Trăng – từ trạm năng lượng, kho lưu trữ tới các nhà máy chế biến tài nguyên.

Với sự hợp tác chặt chẽ giữa NASA và các công ty tư nhân, năm 2026 hứa hẹn sẽ là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đua khai thác không gian, mở ra cơ hội thương mại và nghiên cứu chưa từng có.