Sao lùn cam: 529 ngôi sao hứa hẹn sinh sống ngoài hành tinh

Một cuộc phân tích mới của nhóm nghiên cứu do Sebastián Carrazco‑Gaxiola (Đại học Bang Georgia, Mỹ) dẫn đầu đã xác định 529 sao lùn cam tiềm năng – những ngôi sao có khả năng nuôi dưỡng sự sống ngoài Trái Đất.

Sao lùn cam là gì?

Sao lùn cam, còn gọi là sao loại K, nằm giữa sao lùn đỏ (M) và sao lùn vàng (G) về kích thước và khối lượng. Chúng phát ra ánh sáng vàng‑cam với nhiệt độ bề mặt dao động từ 3.200 °C đến 4.700 °C, đủ ấm để tạo ra một vùng sống (habitable zone) rộng hơn so với sao giống Mặt Trời.

Tại sao sao lùn cam được xem là “vùng đất hứa” cho sự sống?

Ba yếu tố khiến sao lùn cam trở thành mục tiêu hấp dẫn:

• Tuổi thọ vượt trội: chúng có thể phát sáng ổn định trong 20‑70 tỷ năm, gấp đôi tuổi thọ trung bình của sao giống Mặt Trời (≈10 tỷ năm). Điều này cho phép thời gian đủ dài cho quá trình sinh học tiến hoá.
• Ít bức xạ nguy hiểm: so với sao lùn đỏ, sao lùn cam tỏa ra ít tia UV và X‑ray, giảm thiểu rủi ro cho các sinh vật tiềm năng.
• Vùng sống rộng rãi: vì sao ít sáng hơn Mặt Trời, vùng nơi nhiệt độ cho phép nước lỏng nằm ở khoảng cách xa hơn, tạo không gian rộng rãi cho các hành tinh có thể duy trì môi trường ổn định.

Khảo sát quy mô toàn cầu và kết quả đáng chú ý

Để xác định các sao lùn cam phù hợp, các nhà khoa học đã kết hợp dữ liệu từ hai kính thiên văn lớn:

• SMARTS 1.5 m (Chile) – quan sát bầu trời miền nam.
• Tillinghast 1.5 m (Arizona, Mỹ) – bao phủ bầu trời miền bắc.

Trong hơn 2.000 sao lùn cam được khảo sát, 529 ngôi sao được xếp vào nhóm “trưởng thành và ít hoạt động”. Những ngôi sao này đã đủ tuổi để các hành tinh xung quanh chúng có thời gian phát triển sinh học, đồng thời phát ra mức bức xạ thấp, tạo môi trường lý tưởng cho sự sống.

Hướng tới các sứ mệnh tương lai

Kết quả này đưa ra một danh sách ưu tiên cho các sứ mệnh thăm dò không gian như James Webb Space Telescope (JWST) và các dự án tương lai như HabEx hay LUVOIR. Thay vì tập trung vào các sao giống Mặt Trời, các nhà khoa học khuyến nghị hướng nguồn lực tới 529 sao lùn cam này để tăng khả năng phát hiện dấu hiệu sinh học (biosignatures) trên các hành tinh ngoại vi.

Như Cuộc họp lần thứ 247 của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ (AAS) đã nhấn mạnh, việc mở rộng phạm vi tìm kiếm tới sao lùn cam có thể “đánh dấu một bước ngoặt” trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.

Kết luận

Với tuổi thọ kéo dài, mức bức xạ nhẹ nhàng và một “vùng sống” rộng rãi, sao lùn cam đang nổi lên như những “đảo hứa” trong vũ trụ. 529 ngôi sao được xác định trong nghiên cứu mới không chỉ mở rộng danh mục mục tiêu mà còn cung cấp một khung thời gian đủ dài cho sự tiến hoá sinh học. Bạn nghĩ sao về việc chuyển hướng các sứ mệnh không gian sang những ngôi sao này? Hãy chia sẻ quan điểm và theo dõi chúng tôi để cập nhật những khám phá mới nhất.