Nội dung chính
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, mô hình dạy liên trường, liên cấp được xem như một giải pháp linh hoạt để duy trì quyền học tập của học sinh.
Lợi ích khi triển khai dạy liên trường, liên cấp
Model này giúp các trường quy mô nhỏ, số lớp ít, tối ưu hoá nguồn nhân lực mà không phải chờ đợi bổ sung biên chế mới, vốn thường mất thời gian và chi phí đáng kể.
Ví dụ, ở một số trường trung học phổ thông, giáo viên chỉ dạy dưới 10 tiết mỗi tuần trong khi định mức chuẩn là 17 tiết. Khi giáo viên được phân công dạy ở nhiều trường, thời gian giảng dạy được lấp đầy, giảm thiểu tình trạng trống tiết kéo dài.
Đối với các môn học đặc thù hoặc khó tuyển, việc có giáo viên dạy liên trường giúp duy trì nhịp học tập, tránh gián đoạn chương trình học.
Rủi ro và thách thức tiềm ẩn
Mặc dù có nhiều ưu điểm, mô hình này cũng đặt ra những áp lực đáng kể cho giáo viên:
Áp lực thời gian và sức khỏe
Di chuyển giữa các trường, thậm chí giữa các địa bàn, làm giảm thời gian nghỉ ngơi, soạn bài và chăm sóc gia đình. Nếu kéo dài, nguy cơ kiệt sức và giảm động lực nghề nghiệp sẽ tăng cao.
Giảm chất lượng dạy học
Lịch dạy phân tán khiến giáo viên khó theo sát tiến độ và nhu cầu hỗ trợ của từng lớp, đặc biệt là những học sinh yếu hoặc cần can thiệp thường xuyên.
Khó khăn trong việc xây dựng thời khóa biểu
Hai hoặc nhiều trường phải đồng bộ lịch giảng dạy để tránh trùng giờ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chuyên môn. Ở cấp trung học phổ thông, khoảng cách địa lý có thể lên tới vài chục km, làm tăng chi phí và thời gian di chuyển.
Điều kiện để mô hình không trở thành gánh nặng
Để dạy liên trường, liên cấp thực sự hữu ích, cần có các cơ chế quản lý và đánh giá rõ ràng:
- Giới hạn khối lượng công việc và thiết kế thời khóa biểu hợp lý.
- Hỗ trợ chi phí di chuyển và thời gian làm việc cho giáo viên.
- Quy trình đánh giá, khen thưởng và xử lý trách nhiệm minh bạch.
- Đảm bảo tính tự nguyện: giáo viên phải đồng ý trước khi được bố trí dạy ở nhiều trường.
Khi các yếu tố trên được thực hiện, mô hình dạy liên trường, liên cấp có thể trở thành một công cụ quan trọng giúp hệ thống giáo dục ứng phó nhanh với tình trạng thiếu giáo viên, đồng thời bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của nhà giáo.
Phan Huyền