Nội dung chính
Đầu tư công 2026 hứa hẹn đưa nền kinh tế Việt Nam vượt mốc 2‑chữ số tăng trưởng.
Quỹ đầu tư công 2026: Con số ước tính và mục tiêu
Theo số liệu mới nhất của Bộ Tài chính, ngân sách công được giao cho năm 2026 lên tới 995.400 tỷ đồng, tăng 10,4 % so với năm 2025. Trong đó, 5 % nguồn tiền được chuyển sang Bộ Xây dựng để triển khai dự án đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Đến ngày 7/1/2026, các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ 851.822 tỷ đồng, chiếm 85,6 % kế hoạch, và Thủ tướng yêu cầu “bắt tay ngay vào giải ngân”.
Giải ngân 2025: Bước đệm cho 2026
Năm 2025, giải ngân vốn công đạt khoảng 755.000 tỷ đồng (83,7 % kế hoạch), cao hơn 2,4 % so với cùng kỳ 2024 và vượt 206,6 tỷ đồng so với mục tiêu. Tuy nhiên, tỷ lệ 83,7 % vẫn để lại 146.934 tỷ đồng chưa giải ngân, tương đương 16,3 % ngân sách còn lại.
Thách thức hệ thống trong triển khai dự án
Ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI – cho biết, để hoàn thành 5.000 km đường cao tốc tới 2030 và các dự án trọng điểm (đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, cảng quốc tế, metro), quy mô vốn công sẽ “mở rộng mạnh mẽ chưa từng có”. Tuy nhiên, các nút thắt về thiết kế thể chế, cơ chế phối hợp và năng lực thực thi đang kéo dài thời gian thi công.
- Thủ tục cấp phép kéo dài do “tâm lý giữ an toàn” của các sở ngành địa phương.
- Độ trễ hành chính trong chuẩn bị dự án gây chậm tiến độ.
- Vấn đề giải phóng mặt bằng còn “dự án chờ mặt bằng”.
Quan điểm chuyên gia
TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn nhấn mạnh: “Đầu tư công không chỉ là công cụ kích cầu ngắn hạn mà là đòn bẩy nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Để đạt tăng trưởng ít nhất 10 % từ 2026, phụ thuộc vào đầu tư công sẽ rất lớn.” Ông đề xuất các giải pháp kỹ thuật: chuẩn bị dự án chất lượng cao, điều hành vốn linh hoạt (cho phép tái phân bổ), và dứt khoát giải phóng mặt bằng.
Tiềm năng đóng góp của đầu tư công và tư nhân
Trong giai đoạn 2021‑2025, tổng mức đầu tư công giải ngân tăng 1 % có thể nâng GDP thêm 0,058 điểm phần trăm. Năm 2025, đã có 564 công trình, tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó nguồn lực tư nhân chiếm 74,6 % (3,84 triệu tỷ đồng).
Đối với giai đoạn 2026‑2030, mục tiêu bao gồm:
- Thêm 2.000 km đường cao tốc.
- Triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
- Hoàn thiện sân bay Long Thành giai đoạn 2 và các tuyến đường sắt kết nối cảng – sân bay.
- Dự án cảnh quan sông Hồng, điện hạt nhân và khai thác không gian ngầm.
Chiến lược của Chính phủ để đạt “100 % giải ngân”
Thủ tướng Phạm Minh Chính, tại Hội nghị toàn quốc về đầu tư công ngày 9/1/2026, khẳng định quyết tâm giải ngân 100 % vốn năm 2025 và 2026, đồng thời giảm hệ số ICOR từ ~6 xuống 4,5. Ông yêu cầu chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án và thực hiện “vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn”.
Chính phủ đã ban hành 6 nghị quyết, 21 chỉ thị, 24 công điện trong giai đoạn 2021‑2025, cùng hơn 20 hội nghị trực tuyến và 28 nghị định về phân cấp, phân quyền để tạo môi trường pháp lý thuận lợi. Đồng thời, hơn 10 luật liên quan tới đầu tư công (Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách, Luật Đấu thầu, vv) đã được Quốc hội thông qua.
Kết luận và hướng đi
Đầu tư công 2026 không chỉ là nguồn tài chính lớn nhất trong lịch sử, mà còn là chìa khóa để Việt Nam đạt tăng trưởng 2 chữ số. Việc tháo gỡ các nút thắt, tối ưu quy trình và giải ngân nhanh chóng sẽ quyết định thành công của hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược.
Bạn có nghĩ rằng việc giải ngân “vốn chờ dự án” sẽ thay đổi cục diện kinh tế không? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi các bản tin phân tích sâu hơn tại trang của chúng tôi.