Nội dung chính
Việc các trường đại học đa ngành mở ngành đào tạo bác sĩ đang tạo ra nhiều tranh cãi trong xã hội. Khi điểm chuẩn đầu vào chênh lệch và yêu cầu chất lượng y tế ngày càng cao, câu hỏi về khả năng duy trì tiêu chuẩn chuyên môn trở nên cấp bách.
Bối cảnh hiện tại: Chênh lệch điểm chuẩn và lo ngại chất lượng
Trong 5 năm gần đây, điểm chuẩn ngành Y khoa tại các trường top duy trì mức 28‑29, trong khi một số trường đa ngành chỉ tuyển ở mức điểm sàn 20,5‑22,5 do quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sự khác biệt này khiến người dân và các nhà quản lý lo ngại: liệu sinh viên tốt nghiệp từ các cơ sở có điểm chuẩn thấp có đủ năng lực để hành nghề?
Kiểm soát chất lượng đầu vào và tiêu chuẩn mở ngành
Theo Nghị định 111/2017/NĐ-CP và Thông tư 12/2024/TT-BGDĐT, chỉ những cơ sở đáp ứng đầy đủ các tiêu chí bắt buộc mới được phép mở ngành đào tạo bác sĩ. Các tiêu chí bao gồm:
- Đội ngũ giảng viên cơ hữu có bằng tiến sĩ hoặc thạc sĩ chuyên ngành y tế.
- Cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và phòng thực hành đạt chuẩn quốc gia.
- Chương trình đào tạo được thiết kế theo năng lực nghề nghiệp.
- Hợp tác với bệnh viện thực hành đạt chuẩn hoặc ký hợp đồng thực tập lâm sàng.
Quy trình thẩm định yêu cầu sự tham gia đồng thời của Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các trường thường cần từ một đến hai năm chuẩn bị để đáp ứng mọi yêu cầu.
Chuẩn hoá chương trình đào tạo và “chốt chặn” đầu ra
Thông tư 12/2024/TT-BGDĐT không chỉ quy định “tiền kiểm” mà còn thiết lập “hậu kiểm”. Nếu cơ sở không duy trì các tiêu chuẩn đã được phê duyệt, Bộ có quyền đình chỉ tuyển sinh.
Đặc biệt, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 sẽ đưa ra “chốt chặn” mới ở đầu ra: từ ngày 1/1/2027, bác sĩ tốt nghiệp đại học phải vượt qua kỳ thi đánh giá năng lực do Hội đồng Y khoa Quốc gia tổ chức trước khi được cấp giấy phép hành nghề. Điều này biến bằng đại học thành điều kiện cần, chứ không còn là đủ.
Theo thống kê của Bộ Y tế, gần một nửa 120 cơ sở đào tạo y khoa hiện nay vẫn chưa cập nhật chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra mới, gây rủi ro sinh viên không vượt qua kỳ thi năng lực và mất cơ hội hành nghề.
Kết luận và khuyến nghị
Trong bối cảnh các trường đa ngành ngày càng tham gia đào tạo bác sĩ, vấn đề cốt lõi không phải là mô hình đa ngành mà là việc tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực về:
- Kiểm định chất lượng đầu vào và duy trì tiêu chuẩn điểm chuẩn.
- Đảm bảo nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
- Thực hiện “chốt chặn” đầu ra bằng kỳ thi năng lực quốc gia.
Chỉ khi ba yếu tố này hoạt động đồng bộ, chúng ta mới có thể yên tâm rằng đội ngũ bác sĩ tương lai sẽ đáp ứng được yêu cầu cao nhất của ngành y tế.
Thu Hương