Nội dung chính
Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phải là nhiệm vụ trọng tâm, liên tục và không ngừng nghỉ.
1. Tổng quan hội nghị và bối cảnh 2025
Sáng ngày 9/1, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc để tổng kết năm 2025 và đề ra phương hướng 2026. Hội nghị do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đồng chủ trì.
Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo, năm 2025 các hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, gian lận thương mại và buôn bán hàng giả qua các tuyến biên giới, cảng, sân bay và cả không gian mạng vẫn duy trì mức độ phức tạp cao.
2. Kết quả nổi bật năm 2025
- Tổng số vụ vi phạm được phát hiện: 123.513 vụ (giảm 10% so với 2024).
- Trong đó: 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm/hàng lậu (giảm 15,67%); 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9,30%); 4.929 vụ hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ (giảm 13,78%).
- Thu ngân sách từ các vụ vi phạm đạt gần 15.400 tỷ đồng, tăng 4,44% so với năm trước.
- Khởi tố hình sự: 3.178 vụ (tăng 2,75%) với 5.477 đối tượng (tăng 17,58%).
3. Những thách thức còn tồn tại
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nêu rõ một số bất cập: chế tài chưa đủ răn đe, mạng lưới vi phạm ngày càng tinh vi, sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu và tình trạng một số cán bộ lơ là hoặc thậm chí bao che vi phạm. Những yếu tố này đòi hỏi việc rút kinh nghiệm và tăng cường năng lực quản lý.
4. Định hướng và nhiệm vụ năm 2026
Ban Chỉ đạo 389 được yêu cầu:
- Khẳng định phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu trong mọi cấp.
- Huy động toàn bộ hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, doanh nghiệp và người dân tham gia tích cực.
- Tiến hành kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm ở các cửa khẩu, cảng, sân bay, đặc biệt là các giao dịch thương mại điện tử và các mặt hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe (thuốc, sữa, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm).
5. Giải pháp thực tiễn
5.1. Củng cố khung pháp lý
Rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các văn bản pháp luật để lấp đầy khoảng trống pháp lý, ngăn chặn việc kẻ vi phạm lợi dụng lỗ hổng.
5.2. Nâng cao năng lực kiểm tra
Thiết lập cơ chế “một địa bàn, một cơ quan chịu trách nhiệm chính” để tránh trùng lặp, đồng thời tăng cường chia sẻ dữ liệu, áp dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong phát hiện bất thường.
5.3. Đánh giá và khen thưởng
Thực hiện khen thưởng kịp thời cho các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc; đồng thời xử lý nghiêm các cán bộ, công chức có hành vi thiếu trách nhiệm hoặc bao che vi phạm.
5.4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền
Triển khai chiến dịch truyền thông về nguy hại của hàng giả, buôn lậu và gian lận thương mại, nâng cao ý thức pháp luật cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
5.5. Cải thiện hệ thống kiểm nghiệm
Rà soát lại mạng lưới các trung tâm kiểm nghiệm, nâng cấp trang thiết bị và chuẩn hoá quy trình kiểm tra nguồn gốc để hàng hóa Việt Nam dễ dàng thông quan.
Những biện pháp trên, nếu được thực hiện đồng bộ, sẽ góp phần giảm đáng kể tần suất vi phạm, nâng cao thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi, sức khỏe của người tiêu dùng.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về cách nâng cao hiệu quả kiểm soát buôn lậu và gian lận thương mại trong phần bình luận dưới đây.