Nội dung chính
Ánh nắng mặt trời không chỉ mang lại cảm giác ấm áp mà còn kích hoạt cơ chế sinh học giúp tăng mức serotonin và dopamine – hai “hormone hạnh phúc” quan trọng cho tinh thần.
Serotonin, dopamine và vai trò trong sức khỏe tinh thần
Serotonin và dopamine là các chất dẫn truyền thần kinh kiểm soát cảm xúc, giấc ngủ, khả năng tập trung và động lực. Khi nồng độ chúng ổn định, người ta cảm thấy bình tĩnh, tập trung và ít lo âu. Ngược lại, thiếu hụt có thể dẫn đến căng thẳng, rối loạn giấc ngủ và nguy cơ trầm cảm.
Ánh nắng mặt trời tác động như thế nào?
Theo Tiến sĩ Swati Maheshwari, Phó Giám đốc Nội khoa tại Bệnh viện Fortis (Manesar, Ấn Độ), ánh sáng mặt trời chiếu vào võng mạc kích hoạt các thụ thể ánh sáng, truyền tín hiệu tới vùng dưới đồi – trung tâm điều hòa hormone và nhịp sinh học. Quá trình này kích thích não bộ sản xuất serotonin và dopamine một cách tự nhiên.
Serotonin và giấc ngủ
Serotonin còn tham gia điều hòa giấc ngủ, cảm giác thèm ăn và hoạt động tiêu hoá. Khi mức serotonin ổn định, người ta thường ngủ ngon hơn, tinh thần sảng khoái và ít cảm giác lo lắng.
Dopamine và năng lượng tinh thần
UVB trong ánh nắng giúp mắt sản sinh dopamine, cải thiện sự tỉnh táo, động lực và cảm giác “phần thưởng”. Nhiều người báo cáo cảm thấy tràn đầy năng lượng và hiệu suất làm việc cao hơn vào những ngày nắng.
Thời điểm và thời lượng tiếp xúc tối ưu
Chuyên gia khuyến cáo tắm nắng vào buổi sáng sớm, từ 6h30 đến 10h, khi tia UV thấp nhưng đủ để kích thích hormone. Chỉ cần 15–20 phút tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời đủ để tăng đáng kể serotonin; 10–15 phút đủ cho dopamine.
Người có làn da sẫm màu có thể cần thời gian dài hơn, nhưng vẫn nên tránh ánh nắng gay gắt vào giờ trưa để giảm nguy cơ cháy nắng và lão hoá da.
Lợi ích phụ: Vitamin D và sức khỏe toàn diện
Ánh nắng mặt trời còn giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, hỗ trợ xương, hệ miễn dịch và chức năng nhận thức. Tuy nhiên, việc tiếp xúc quá mức có thể gây tổn thương da và mắt, vì vậy việc tắm nắng điều độ, đúng thời điểm là chìa khóa.
Hãy biến thói quen “15 phút nắng sáng” thành một phần trong lịch trình hàng ngày để duy trì sức khỏe tinh thần và thể chất lâu dài.